SOLINKS

Dualisme, gaan we het nu echt eens regelen?

Een van de zaken die de democratische werking van het parlement belemmert is het gegeven dat er nog steeds een regering wordt gevormd op basis van een akkoord tussen partijen. En dat is toch eigenlijk vreemd? Want wat is de taak van het parlement? Juist, het controleren van de regering, maar kun je dat wel als je gebonden bent aan afspraken? Kun je dan nog wel (zonder last) de door de regering genomen besluiten beoordelen? Ik denk van niet.
Als dat zo is dan betekent het dat de meerderheid van de Tweede Kamer het gevoerde beleid niet behoorlijk kan controleren.

Ik denk dat dit een van de oorzaken is dat de politiek zijn geloofwaardigheid voor een belangrijk deel verloren heeft.

Kan het anders? Ja zeker. En het moet, vooral als je vooraf op punten afspraken maakt waarbij deze afspraken ook na de verkiezingen gestand worden gedaan, ook anders. Dat wordt niet eenvoudig maar het kan wel.

Als de zetelverdeling duidelijk is dan gaat de nieuwe kamer in beraad. Er wordt een inventarisatie gemaakt van de afspraken die op een meerderheid kunnen rekenen (en die dus zoveel mogelijk uitgevoerd moeten worden). De rest is open, daar kan de kamer zelf invulling aan geven. Met dit in het achterhoofd bepaalt de kamer een toekomstvisie voor de komende 10 jaar en een aantal mijlpalen die na 2, 4, 6 en 8 jaar bereikt moeten zijn.
Op basis hiervan wordt een beleid geformuleerd en een regering gevormd.

Maar, vraagt u zich wellicht af, hoe vorm je dan zo’n regering?

Mij lijkt het goed dat er een premier komt die “politiek” de verantwoordelijkheid draagt, de overige ministers zouden dan niet perse uit de politiek afkomstig hoeven te zijn. De premier kan er op aangesproken worden indien er een politiek probleem (het beleid dat wordt gevoerd wordt wijkt af van het door de kamer vastgestelde beleid) en de ministers kunnen worden aangesproken als doelen niet worden behaald.
Op deze manier kan de kamer zich concentreren op haar werkelijk taak: het controleren van de regering. Op incidenten hoeft de kamer (zolang er door de regering adequaat op wordt gereageerd) dan niet meer direct te debatteren. Hierdoor ontstaat meer rust en is er tijd voor inhoudelijke debatten terwijl er nu vooral incident politiek wordt bedreven.

Een ander voordeel is dat een goede minister zijn werk over een langere periode kan blijven doen (ook als de samenstelling van de kamer verandert) en dat een slechte minister kan worden vervangen zonder dat daarmee gelijk sprake is van een regeringscrisis.

Is er geen nadeel? Nee ik denk het niet, dat de politiek zal veranderen omdat er meer op basis van een lange termijnvisie standpunten bepaald moeten worden kan ik in elk geval geen nadeel noemen.